Pierwszym Banachowskim odnalezionym w księgach parafialnych Żegocina jest Konstanty Banachowski. Wcześniej prawdopodobnie nie było we wsi osób o tym nazwisku. Najstarszym dokumentem, w którym odnajdujemy Banachowskiego jest akt małżeństwa z 1806 roku.
Ślub Konstantego Banachowskiego z Julianną Jaworską w Żegocinie w 1806 roku
Mimo długotrwałych poszukiwań, nie udało mi się odszukać żadnej osoby o nazwisku Banachowski w księgach parafii żegocińskiej przed 1806 rokiem. Należy przypuszczać, że rodzina Banachowskich zamieszkiwała w okolicach, ale raczej nie w Żegocinie. Nazwisko Banachowski pojawia się w regionie jedynie w Krotoszynie. Raczej wykluczam aby Konstanty mógł pochodzić z Piasek koło Inowrocławia lub z okolic Ełku, gdzie również mieszkali Banachowscy. 23 listopada 1806 roku Konstanty Banachowski wstępuje jako (prawdopodobnie) 23-letni kawaler w związek małżeński z panną Julianną Jaworską z Żegocina. Wg dokumentu, Konstanty jest z zawodu bednarzem doliator. W dokumencie kościelnym ksiądz, który udzielał ślubu – Józef Lesiński napisał Constantinus Banachowicz, ale to na pewno nasz przodek o nazwisku Banachowski. W każdym kolejnym dokumencie występuje już z nazwiskiem Banachowski. Świadkami zawarcia małżeństwa byli Wojciech (Adalbertus) Sokołowski?, Józef Janowski oraz Feliks Jaskólski.
Julianna Jaworska Banachowska (1787?-1833)
Julianna Jaworska była córką Justyny i Macieja Jaworskich. Urodziła się prawdopodobnie 13 lutego 1787 roku w Wygodzie Żegockiej. Rodzicami chrzestnymi byli Wojciech (Adalbertus) Staszewski Burgrabia Kaliski oraz Katarzyna Pruska (zobacz opis funkcji burgrabiego na dole artykułu). Chrztu udzielał ksiądz Józef Lesiński, ten sam który niemal 20 lat później będzie udzielał jej ślubu z Konstantym Banachowskim. W dokumencie urodzin Julianna jest wpisana jako córka Józefa (ten wpis skreślono) i Justyny Jaworskich. W lewym dolnym narożniku dopisane Maciej. Mężem Justyny Jaworskiej w późniejszych dokumentach jest Maciej Jaworski, co potwierdza, że ojcem Julianny był Maciej. Julianna zmarła 7 kwietnia 1833 roku pozostawiając trzech synów Tadeusza lat 23, Franciszka lat 16 oraz naszego przodka Józefa, który miał wówczas 14 lat. Być może pozostawiła więcej dzieci.
Podobnie jak z urodzinami Konstantego jest pewna niezgodność co do datowania urodzin Julianny. Jeśli Julianna umarła mając 44 lata jak wynika z jej aktu zgonu, to powinna się urodzić w 1789 roku, a nie w 1787 jak wynika z dokumentow. Wcześniej z aktu ślubu wynika, że w 1806 roku miała 18 lat czyli wypadałaby data urodzenia około 1788 roku.
Dzieci Konstantego i Julianny Banachowskich
Konstanty i Julianna wychowali na pewno trzech synów Tadeusza, Franciszka i Józefa, a niewykluczone że więcej dzieci. Nie odnalazłem dokumentów dotyczących ich syna Kacpra, który jako jedyny nie urodził się w Żegocinie, ale we Wronowie w 1814 roku. Być może wcześnie zmarł tak jak inne dzieci. Pierwsze dziecko Sebastian zmarł po urodzeniu w 1808 roku, Marianna zmarła w 1816 roku, Józefa zmarła po urodzeniu w 1822 roku. Ignacy zmarł mając rok w 1824 roku, a bliźnięta Agata i Walenty zmarli po urodzeniu w 1829 roku. W sumie z dziesięciorga dzieci zmarło na pewno sześcioro, a być może siedmioro dzieci.
Problem z datą urodzin Konstantego
Według aktu ślubu w 1806 roku miał lat 23 co znaczyłoby, że urodził się około 1783 roku. Według aktu zgonu w 1852 roku, gdy zmarł miał 83 lata (63 lata dałyby rok 1789 jako urodzenie) co znaczyłoby, że urodził się około 1769 roku. Jeśli Konstanty jest tą osobą, która ożeniła się z Magdaleną Kałużną w 1833 roku (10/1833) w Zawidowicach (parafia Grodzisk koło Pleszewa) miał w momencie drugiego ślubu 44 lata co znaczyłoby, że urodził się w 1789 roku. Przyjmuję datę 1783 ze względu na to, że wynika z najstarszego dokumentu, ale nie mam żadnej gwarancji że jest prawidłowa.
Ślub Konstantego Banachowskiego z Magdaleną Kałużną w 1833 roku
Konstanty zaraz po śmierci żony Julianny, w tym samym 1833 roku wziął ślub z urodzoną prawdopodobnie w 1793 roku Magdaleną Kałużną, która była wdową. W dokumencie małżeństwa jest informacja, że Konstanty miał 44 lata, a Magdalena 40. Konstantego zawód określony jest jako robotnik. Ślub miał miejsce najprawdopodobniej w Zawidowicach, parafia Grodzisko Pleszew, gdzie mieszkała wówczas Magdalena. Mąż Magdaleny Stanisław zmarł wcześniej. Bardzo prawdopodobne że Magdalena była matką Florentyny, z którą w 1841 roku wziął ślub syn Konstantego – Józef Banachowski. Jeśli tak było to znaczyłoby, że Józef Banachowski wychowywał się z Florentyną, z którą potem wziął ślub. W akcie zgonu swojego najmłodszego syna Józefa w 1870 roku jego synowa Florentyna zgłosiła jako rodziców mężą Konstantego oraz Magdalenę. Magdalena była macochą Józefa, a rodzoną matką była Julianna zmarła w 1833 roku.
Śmierć Konstantego Banachowskiego w Żegocinie rok 1852
Konstanty zmarł w Żegocinie 6 sierpnia 1852 roku mając prawdopodobnie 63 (lub 83) lata Jako powód śmierci napisano w akcie zgonu puchlinę wodną. Puchlina wodna to określenie medyczne dotyczące schorzenia polegającego na gromadzeniu nadmiernej ilości wody w jamach ciała.
Drzewo genealogiczne rodziny Konstantego
Kliknij tutaj, aby wyświetlić drzewo genealogiczne Konstantego Banachowskiego. Wykres jest w języku angielskim, ale jest bardzo czytelny. Skróty b. (born-urodzony), m. (married-ślub), d. (died-zgon).
Życie Konstantego na tle wydarzeń historycznych na świecie
Konstanty urodził się jeszcze w niepodległym państwie polskim, ale II Rzeczypospolita chyliła się szybko ku ostatecznemu upadkowi. Sejm Wielki w latach 1788-1792 i Konstytucja 3 Maja nie zdołały uratować Państwa przed agresją państw ościennych. W 1793 roku doszło do II rozbioru Polski, a wioska w której mieszkali Banachowscy – Żegocin znalazła się pod władaniem Prus. Konstanty miał wówczas prawdopodobnie 10 lat. Dwa lata później w 1795 roku Polska zniknęła z mapy Europy. Jako dwudziestokilkulatek Konstanty żył w okresie wojen napoleońskich. Być może był bezpośrednim świadkiem przemarszu wojsk Napoleona w 1812 roku na Rosję, a później odwrotu rozbitej armii. Za życia Konstantego w 1826 roku wykonano pierwsze zdjęcie, a w 1837 w USA powstał pierwszy silnik elektryczny. Cztera lata przed śmiercią Konstantego rozpoczęła się w Stanach Zjednoczonych gorączka złota. Syn Konstantego Józef żył całe swoje życie pod zaborem pruskim. Dopiero wnuk Konstantego – Wawrzyniec Banachowski doczekał niepodległej Polski w 1918 roku w wieku 61 lat.
Burgrabius cytat z Zygmunta Glogera Encyklopedii Staropolskiej.
Burgrabia (z niemieckiego Burggraf,) namiestnik czyli zastępca starosty grodowego. Burgrabia grodowy (po łac. burggravius capitanei) należał do urzędników grodzkich i był mianowany przez kasztelana lub starostę, których zastępował i w nieobecności ich czuwał nad zamkiem. Widzimy burgrabiego w grodzie kaliskim r. 1305, w czchowskim r. 1356, w wieluńskim r. 1386. Ustawa z r. 1507 określiła bliżej jego obowiązki. Utrzymywał on w miastach i po kraju policję królewską, z drabami grodowymi imał ludzi swawolnych i podsądnych. Gdy starosta nie utrzymywał wojska, a draby nie wystarczały na przywrócenie porządku, wtedy burgrabia brał w pomoc cechy rzemieślnicze. Jeżeli na wsi miał do czynienia przeciw rozbójnikom lub łotrom, dopomagała mu wtedy szlachta. Burgrabia pilnował wykonania wyroków kryminalnych sądu grodzkiego i w razie potrzeby naprawiał zamek, do czego okoliczni mieszkańcy, którzy w razie niebezpieczeństwa znajdowali w nim schronienie, obowiązkową dawali pomoc. Burgrabia miasta Gdańska mianowany był przez króla z rajców miejskich, odbywał niektóre sądy, czuwał nad dobrami osieroconemi i rzeczami wyratowanemi z rozbitych okrętów. Podobne obowiązki musiał spełniać burgrabia miasta Rygi, ustanowiony na zasadzie ugody z dnia 28 listopada 1561 r. pomiędzy królem Zygmuntem Augustem a Kettlerem, mistrzem kawalerów inflanckich. Burgrabiowie zamku krakowskiego należeli do urzędników ziemskich województwa krakowskiego; postanowieni przez Kazimierza Wielkiego, pobierali wynagrodzenie z żup królewskich. Było ich w wieku XVI dziesięciu, a w wieku XVIII dwunastu. Władzy żadnej nie mieli, tylko prawa strażników zamkowych i obowiązek obchodzenia zamku w pewnych godzinach dnia i nocy osobiście lub przez zastępców. Ale urząd ten uważany był za zaszczytny ze względu na majestat królewski i znaczenie narodowe Wawelu z jego katedrą, grobami królów i skarbcem, mieszczącym w sobie klejnoty koronne. Uchwała z r. 1562 zabrania dawać urzędu tego kasztelanom i wogóle urzędnikom ziemskim, ponieważ burgrabiowie krakowscy, mając dozór nad zamkiem, zostali uwolnieni przez Wł. Jagiełłę od pospolitego ruszenia. Burgrabia mógł tylko na 3 miesiące w roku oddalać się z zamku, biorąc pozwolenie od starosty krakowskiego, jako swego bezpośredniego zwierzchnika. Mianował ich król, a odebrać urząd mógł tylko sejm. Po przeniesieniu stolicy z Krakowa do Warszawy, za Zygmunta III, burgrabiowie. krakowscy do 1795 r. pozostali więcej dla pamiątki majestatu i zachowania prawa, niż z potrzeby.